ગાંધી જયંતિ ૨૦૨૦: મહાત્મા ગાંધીજીના જીવન પર નાખો એક નજર

October 02, 2020
 276
ગાંધી જયંતિ ૨૦૨૦: મહાત્મા ગાંધીજીના જીવન પર નાખો એક નજર

મહાત્મા ગાંધીનો જન્મ ૨ ઓક્ટોબર ૧૮૬૯ ના રોજ ગુજરાતના પોરબંદરમાં થયો હતો, તેથી આ દિવસે, દર વર્ષે ૨ ઓક્ટોબરે ગાંધી જયંતીની ઉજવણી કરવામાં આવે છે. ગાંધીજી પુતલીબાઈ અને કરમચંદ ગાંધીના ત્રણ પુત્રોમાં સૌથી નાના હતા. મોહનદાસ એક સરેરાશ વિદ્યાર્થી હતો, જોકે તેને ઘણી વખત એવોર્ડ અને શિષ્યવૃત્તિ પણ પ્રાપ્ત કરી છે. ગાંધીજી અભ્યાસ અને રમત બંનેમાં ઝડપી નહોતા. તેને બીમાર પિતાની સેવા કરવાનું, ઘરના કામમાં માતાનો સાથ આપવાનું અને સમય મળતાં દૂર સુધી એકલા પગપાળા ચાલવાનું ઘણું પસંદ હતું. ગાંધીજી હવે ૧૩ વર્ષના હતા અને શાળામાં અભ્યાસ કરતાં હતા ત્યારે તેના લગ્ન કસ્તુરબા સાથે થયા હતા.

મહાત્મા ગાંધીનું શિક્ષણ

૧૮૮૭ માં, મોહનદાસે 'બોમ્બે યુનિવર્સિટી' માં મેટ્રિકની પરીક્ષા પાસ કરી અને ભાવનગરની 'સામલદાસ કોલેજમાં' પ્રવેશ કર્યો. અચાનક ગુજરાતીથી અંગ્રેજી ભાષામાં અભ્યાસ કરવાથી ઘણી મુશ્કેલી ઉભી થઈ. આ દરમિયાન તેના પરિવારમાં તેના ભાવિ વિશે ચર્ચા થઈ રહી હતી.

ગાંધીજી ડૉકટર બનવા માંગતા હતા, પરંતુ તેમનો જન્મ વૈષ્ણવ પરિવારમાં થયો હતો, તેથી ચીડ ફાડ કરવાની કોઈ મંજૂરી નહોતી. ગાંધીજીએ ફરીથી તેમના મનની સામે બીજો વ્યવસાય પસંદ કરવો પડ્યો. તેને બેરિસ્ટરનો અભ્યાસ કરવાનું મન બનાવી લીધું અને ઇંગ્લેન્ડ જતાં રહ્યા. મહાત્મા ગાંધીની આ યાત્રા ઇંગ્લેંડ સુધી અટકી ન હતી પરંતુ તેમણે ઘણા દેશોની મુલાકાત લીધી.

ગાંધીજી ભારત પાછા ફર્યા

વર્ષ ૧૯૧૪ માં ગાંધીજી ભારત પાછા ફર્યા. દેશવાસીઓ તેને મહાત્મા કહેવા લાગ્યા. ગાંધીજી આગામી ચાર વર્ષ સુધી ભારતમાં પ્રચલિત સામાજિક અને રાજકીય દુષ્ટતાઓને દૂર કરવાનું શરૂ કર્યું.

ગાંધીજીએ રોલટ એક્ટ કાયદાનો કર્યો હતો વિરોધ

ફેબ્રુઆરી ૧૯૧૯ માં, અંગ્રજો એ બનાવેલા રૉલેટ એક્ટ કાયદાનો વિરોધ કર્યો. આ કાયદા હેઠળ કોઈ પણ વ્યક્તિને સુનાવણી વિના જેલમાં મોકલવાની જોગવાઈ હતી.

સત્યાગ્રહ આંદોલન શરૂ કર્યું

ગાંધીજીએ સત્યાગ્રહ ચળવળની ઘોષણા કરી, જેના પરિણામે એક એવો રાજકીય ભૂકંપ આવ્યો જેણે ૧૯૧૯ ની વસંત ઋતુમાં સમગ્ર ઉપખંડને હચમચાવી નાખ્યો.

ગાંધીજીએ અનેક આંદોલનોનો પાયો નાખ્યો

આ સફળતાથી પ્રેરાઈને મહાત્મા ગાંધીએ 'સ્વતંત્રતા અભિયાન', 'નાગરિક અવજ્ઞા આંદોલન', 'દાંડીયાત્રા' અને 'ભારત છોડો આંદોલન' જેવા ભારતીય સ્વતંત્રતા માટેના અન્ય અભિયાનોમાં સત્યાગ્રહ અને અહિંસાનો વિરોધ ચાલુ રાખ્યો. ગાંધીજીના આ બધા પ્રયત્નોથી, ભારતને ૧૫ ઓગસ્ટ ૧૯૪૭ ના રોજ ભારતઅંગ્રજોથી આઝાદ થયું.

સ્વતંત્ર ભારતમાં ગાંધીજીનું યોગદાન

મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી ભારત અને ભારતીય સ્વતંત્રતા ચળવળના એક અગ્રણી રાજકીય અને આધ્યાત્મિક નેતા હતા. રાજકીય અને સામાજિક પ્રગતિ પ્રાપ્ત કરવા માટે તેમણે તેમના અહિંસક વિરોધ સિદ્ધાંત માટે તેમને આંતરરાષ્ટ્રીય ખ્યાતિ મેળવી. વિશ્વ મંચ પર મહાત્મા ગાંધી માત્ર એક નામ નથી, પરંતુ શાંતિ અને અહિંસાના પ્રતીક છે.

સત્યાગ્રહ, શાંતિ અને અહિંસાના માર્ગ પર ચાલતાં અંગ્રજોને ભારત છોડવા માટે મજબૂર કરી દીધા. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સંઘએ વર્ષ ૨૦૦૭ થી ગાંધી જયંતિને 'વિશ્વ અહિંસા દિવસ' તરીકે ઉજવવાની જાહેરાત કરી છે.

Share: